Zmiany podatkowe 2026: KSeF, VAT, PIT i CIT – co musisz wiedzieć

Rok 2026 to moment, w którym wiele zapowiadanych od lat reform podatkowych i kadrowych zaczyna realnie obowiązywać. Kończy się etap przygotowań, projektów i konsultacji, a pojawiają się konkretne terminy, nowe obowiązki sprawozdawcze oraz większa odpowiedzialność po stronie przedsiębiorców, księgowych i pracodawców.

Zmiany podatkowe 2026 obejmują nie tylko podatki dochodowe (PIT i CIT), ale również:

• raportowanie danych do administracji skarbowej (JPK),
• komunikację z urzędami (KSeF, e-Doręczenia),
• obszar kadr i płac (jawność wynagrodzeń, staż pracy, nowe wskaźniki).

Firmy, które nie uporządkują danych i systemów odpowiednio wcześniej, będą zmuszone reagować w trybie awaryjnym, niestety często już po wejściu przepisów w życie.

Jawność wynagrodzeń – koniec dowolności w polityce płacowej

Jedną z istotnych zmian w 2026 roku jest wdrażanie przepisów wynikających z unijnej dyrektywy o jawności wynagrodzeń. Ich celem jest zwiększenie przejrzystości systemów płacowych oraz ograniczenie nieuzasadnionych różnic wynagrodzeń, w szczególności pomiędzy kobietami i mężczyznami.

Pracodawcy będą zobowiązani do:

• gromadzenia danych o wynagrodzeniach,
• raportowania informacji o poziomach płac i różnicach wynagrodzeń,
• zapewnienia spójności danych kadrowo-płacowych.

Zmiany będą wprowadzane stopniowo. Już w 2026 roku firmy powinny być przygotowane organizacyjnie i systemowo, aby spełnić nowe obowiązki.

W praktyce oznacza to konieczność:

• uporządkowania siatki płac i nazw stanowisk,
• ujednolicenia zasad wynagradzania,
• zapewnienia spójnych i kompletnych danych w systemach kadrowo-płacowych.

Nowe zasady ustalania stażu pracy

Kolejna istotna zmiana dotyczy sposobu liczenia stażu pracy. Od 2026 roku do stażu pracy będą wliczane nie tylko okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, ale również:

• okresy pracy na umowach cywilnoprawnych,
• okresy prowadzenia działalności gospodarczej.

Zmiana ta ma bezpośredni wpływ na uprawnienia pracownicze, takie jak:

• wymiar urlopu wypoczynkowego,
• prawo do dodatków stażowych,
• odprawy,
• nagrody jubileuszowe.

Dla pracodawców oznacza to konieczność aktualizacji danych pracowniczych oraz weryfikacji historii zatrudnienia. Błędy w tym obszarze mogą szybko przełożyć się na roszczenia pracowników i spory z zakresu prawa pracy.

Wskaźniki kadrowo-płacowe 2026 – kluczowe wartości dla firm

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe wartości kluczowych wskaźników wpływających na rozliczenia kadrowo-płacowe. Dotyczy to m.in. minimalnego wynagrodzenia, minimalnej stawki godzinowej oraz podstaw naliczania składek.

Najważniejsze wartości obowiązujące w 2026 roku to:

• minimalne wynagrodzenie za pracę: 4 806 zł brutto
• minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł brutto
• prognozowane przeciętne miesięczne wynagrodzenie: 9 420 zł
• minimalna podstawa składek ZUS dla przedsiębiorców: 5 652 zł
• minimalna podstawa składek ZUS dla osób rozpoczynających działalność: 1 441,80 zł
• współczynnik ekwiwalentu urlopowego: 20,92
• roczny limit podstawy składek emerytalno-rentowych: 282 600 zł

Dlatego jeszcze przed początkiem roku firmy powinny sprawdzić, czy parametry w systemach kadrowo-płacowych są aktualne i czy nowe wartości zostały poprawnie uwzględnione. 

JPK CIT 2026 – pełna transparentność danych podatkowych JPK CIT

Jedną z najbardziej wymagających zmian podatkowych 2026 jest JPK CIT. Administracja skarbowa uzyskuje dostęp do ustrukturyzowanych danych źródłowych, a nie wyłącznie do rocznych deklaracji podatkowych.

Nowe obowiązki obejmują dwie struktury logiczne:

• JPK KR_PD – dane z ksiąg rachunkowych dla potrzeb podatku CIT,
• JPK ST_KR – ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

JPK KR_PD – księgi rachunkowe a CIT

Struktura JPK KR_PD obejmuje dane z ksiąg rachunkowych w zakresie niezbędnym do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Raportowane dane umożliwiają organom podatkowym bezpośrednie powiązanie wyniku finansowego z wynikiem podatkowym, w tym identyfikację różnic bilansowo-podatkowych.

Od kiedy obowiązuje JPK KR_PD?

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązek prowadzenia i przekazywania danych w strukturze JPK KR_PD dotyczy wszystkich podatników CIT prowadzących księgi rachunkowe, niezależnie od wielkości podmiotu.

Jak przygotować się do obowiązku JPK KR_PD?

• uporządkować plan kont,
• zweryfikować sposób ewidencji różnic pomiędzy wynikiem bilansowym a podatkowym,
• zapewnić spójność danych księgowych z deklaracjami CIT,
• potwierdzić, że system finansowo-księgowy umożliwia generowanie struktury JPK KR_PD zgodnie z obowiązującą specyfikacją.

JPK ST_KR – ewidencja środków trwałych i WNiP

Struktura ST_KR obejmuje dane dotyczące środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Raportowane są m.in. informacje o nabyciu, amortyzacji, ulepszeniach oraz likwidacji składników majątku.

Od kiedy obowiązuje?

Analogicznie do JPK KR_PD, od 1 stycznia 2026 r. obowiązek raportowania danych w strukturze JPK ST_KR dotyczy wszystkich podatników CIT prowadzących ewidencję środków trwałych i WNiP.

Jak przygotować się do zmian?

• zweryfikować kompletność ewidencji środków trwałych,
• ujednolicić daty, wartości początkowe i stawki amortyzacyjne,
• sprawdzić powiązania ewidencji ŚT z księgami rachunkowymi,
• zadbać o spójność danych między księgowością a systemem ERP.

JPK PIT – więcej danych, mniej interpretacji

Zmiany obejmują również podatników PIT. Wprowadzenie struktur JPK PIT oznacza rozszerzenie zakresu danych przekazywanych organom podatkowym oraz większy nacisk na bieżącą poprawność i kompletność ewidencji prowadzonych w formie elektronicznej.

Dla firm oraz biur rachunkowych kluczowe znaczenie ma: 

• prawidłowe i systematyczne prowadzenie ewidencji podatkowych,
• spójność danych kadrowo-płacowych i księgowych,
• automatyzacja procesów raportowania w oparciu o jednolite źródło danych.

W praktyce oznacza to konieczność ograniczenia ręcznych korekt oraz zapewnienia zgodności danych już na etapie ich wprowadzania do systemu.

System kaucyjny – nowe obowiązki ewidencyjne

Od 2026 roku zaczyna funkcjonować system kaucyjny obejmujący wybrane opakowania, w szczególności w obrocie napojami. Nowe regulacje nakładają na przedsiębiorców obowiązki w zakresie:

• ewidencjonowania opakowań objętych systemem,
• rozliczania pobranych i zwróconych kaucji,
• raportowania danych do odpowiednich instytucji.

Dla firm oznacza to konieczność dostosowania procesów sprzedażowych, magazynowych i księgowych. Brak spójnej ewidencji może skutkować błędami w rozliczeniach oraz sankcjami administracyjnymi. W praktyce wdrożenie systemu kaucyjnego wymaga wsparcia systemowego i integracji danych w jednym środowisku.

e-Doręczenia – obowiązkowa forma komunikacji z administracją

e-Doręczenia stają się w 2026 roku obowiązkowym kanałem komunikacji z administracją publiczną dla kolejnych grup przedsiębiorców. Korespondencja doręczana w ten sposób wywołuje takie same skutki prawne jak list polecony za potwierdzeniem odbioru.

W praktyce oznacza to dla firm konieczność:

• regularnego monitorowania skrzynki e-Doręczeń,
• jednoznacznego przypisania odpowiedzialności za odbiór i obsługę korespondencji,
• zapewnienia terminowej reakcji na pisma urzędowe.

Brak odpowiednich procedur organizacyjnych może prowadzić do przekroczenia terminów procesowych i negatywnych konsekwencji prawnych.

ERP a zmiany podatkowe 2026 – dlaczego system ma znaczenie

Skala zmian podatkowych 2026 sprawia, że firmy korzystające z wielu niespójnych narzędzi lub przestarzałych systemów napotkają poważne trudności organizacyjne.

Systemy klasy ERP, takie jak enova365, zapewniają:

• Zgodność z KSeF – automatyczną wymianę faktur i stałą aktualizację modułów w odpowiedzi na zmiany w przepisach.
• Spójność i automatyzacja – integrację danych finansowych, kadrowych i sprzedażowych, co jest niezbędne do szybkiego generowania poprawnych deklaracji.
• Bezpieczeństwo danych – kompleksowe zarządzanie ryzykiem związanym z nowymi obowiązkami sprawozdawczymi.

Jak przygotować firmę na zmiany podatkowe w 2026 roku?

Zmiany podatkowe 2026 wymagają od firm nie tylko znajomości nowych przepisów, ale przede wszystkim uporządkowania procesów i danych. Kluczowe działania obejmują:

• weryfikację gotowości technicznej do obsługi KSeF, JPK CIT, JPK PIT oraz e-Doręczeń,
• audyt systemów finansowo-księgowych i ERP pod kątem zgodności z aktualnymi strukturami logicznymi,
• uporządkowanie danych księgowych, kadrowych i majątkowych, tak aby pochodziły z jednego, spójnego źródła,
• określenie zakresu odpowiedzialności pomiędzy firmą a biurem rachunkowym, w szczególności w obszarze raportowania i korekt danych,
• przetestowanie procesów raportowych jeszcze przed ustawowymi terminami.

Takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko operacyjne i zapewnić ciągłość rozliczeń w zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym.

Zmiany podatkowe 2026 – podsumowanie 

Rok 2026 przynosi jedne z najbardziej kompleksowych zmian podatkowych i organizacyjnych ostatnich lat. Dla firm oznacza to większą transparentność, większą odpowiedzialność i konieczność cyfryzacji procesów. 

Świadome przygotowanie do zmian podatkowych 2026, wdrożenie KSeF oraz korzystanie z nowoczesnych systemów ERP pozwala:

• zminimalizować ryzyko błędów,
• usprawnić procesy księgowe i kadrowe,
• zapewnić zgodność z obowiązującymi przepisami.

Wcześniejsze przygotowanie organizacyjne i systemowe pozwala firmom spełnić nowe obowiązki podatkowe w sposób kontrolowany i zgodny z przepisami.